Rijksoverheid: Duurzaam bouwen en verbouwen

Het verduurzamen van woningen van verenigingen van eigenaars (vve’s) is een complexe opgave en loopt achter op andere woningen. Financiële ondersteuning en advies helpen vve’s om hun gebouwen energiezuiniger, comfortabeler en toekomstbestendig te maken. Bijvoorbeeld de Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE), die inmiddels 10 jaar bestaat. Hoewel hiermee al ruim 63.000 vve-woningen zijn verduurzaamd en het aantal subsidieaanvragen is gestegen, blijft grootschalige verduurzaming achter. Daarom lanceerde Milieu Centraal, het kenniscentrum voor duurzaam leven, deze week de nieuwe telefonische helpdesk.

De verduurzaming van de gebouwde omgeving is een prioriteit van het kabinet. Dit is nodig om de energierekening betaalbaar te houden, de afhankelijkheid van andere landen te verkleinen en om klimaatdoelen te halen. Goed geïsoleerde en geventileerde gebouwen bieden bovendien voordelen voor de gezondheid van de mensen die er wonen en werken.

De stikstofcrisis blijft voor uitdagingen zorgen in de bouwsector. Het Rijk werkt hard aan schone oplossingen om bouwprojecten door te kunnen laten gaan. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met marktpartijen, gemeenten, provincies en waterschappen, die steeds vaker schoon en emissieloos bouwmaterieel inzetten. Dit materieel stoot tijdens de bouw veel minder stikstof uit, waardoor vergunningen sneller verleend kunnen worden en projecten door kunnen gaan. Door emissieloze bouwmachines (zoals elektrische graafmachines of baggervaartuigen) te gebruiken, daalt de uitstoot van CO₂. Dat draagt bij aan de klimaatdoelen van Nederland.

Vandaag start de internetconsultatie over de voorgestelde wijziging van de Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE). Doel is om de regeling aantrekkelijker te maken voor verenigingen van eigenaars (vve’s), woonverenigingen en wooncoöperaties.

De verduurzaming van de gebouwde omgeving is in volle gang. Huizen worden beter geïsoleerd en verwarmd zonder aardgas. Toch blijft er werk aan de winkel, vooral in de bestaande woningen en gebouwen. Minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), roept iedereen op om aan de slag te gaan. Niet blijven hangen in plannen, maar samen overgaan tot uitvoering. Daarom biedt de overheid tal van subsidies, financiering en ondersteuning.

De ministerraad heeft op voorstel van staatssecretaris Aartsen (Openbaar Vervoer en Milieu) ingestem met een nieuw wetsvoorstel dat moet zorgen voor voorspelbare en duidelijkere eisen voor aanbestedingen in grond-, weg- en waterbouw (GWW)-projecten.

Gemeenten kunnen vanaf 1 april 2025 weer budget aanvragen om bewoners die dat het meest nodig hebben te ondersteunen bij het isoleren van hun woning. Er is € 471 miljoen beschikbaar in de derde tranche van de lokale aanpak van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Hiermee kunnen gemeenten minimaal 213.000 woningeigenaren en bewoners in gemengde Verenigingen van Eigenaars met slecht geïsoleerde woningen ondersteunen.

Het isoleren van spouwmuren kan voortaan makkelijker dankzij de innovatieve onderzoeksmethode eDNA. Vanaf 7 maart 2025 is deze methode als erkende maatregel opgenomen in de zogeheten Omgevingsregeling. Met de eDNA-methode kunnen isolatiebedrijven op een effectievere manier aantonen of vleermuizen in de spouwmuren aanwezig zijn. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur schrijven dit in de Kamerbrief verduurzaming gebouwde omgeving.

Het kabinet wil het geld uit het Europese Social Climate Fund inzetten om de overgang naar duurzame energie voor iedereen betaalbaar te maken. Verschillende ministeries hebben daarvoor plannen opgesteld. De internetconsultatie voor deze plannen start vandaag.

Het budget van € 74 miljoen voor de subsidieregeling Stimulering bouw en onderhoud van sportaccommodaties (BOSA) voor 2025 is overvraagd. Op 13 januari waren er 2503 aanvragen ingediend met een aanvraagwaarde van ruim € 97 miljoen.

In 2024 zijn zo’n 82.000 woningen toegevoegd door nieuwbouw en het beter benutten van bestaande bouw, zoals transformatie en het splitsen van woningen. De al eerder voorspelde bouwdip – vooral veroorzaakt door een hoge rente en stijgende kosten – is hiermee terug te zien in de cijfers en zal ook in 2025 nog voortduren. De prognose is dat in 2026 herstel volgt en dat vanaf 2027 de productie stijgt naar 100.000 woningen per jaar. Hiervoor is wel blijvende inzet nodig van alle betrokken partijen om deze woningen te realiseren. De cijfers staan in de Staat van de Volkshuisvesting 2024 die minister Mona Keijzer vandaag naar de Tweede Kamer stuurde.

340 van de 342 Nederlandse gemeenten hebben dit jaar een aanvraag gedaan voor de lokale aanpak van het Nationaal Isolatieprogramma. Het beschikbare budget van € 674 miljoen kan hiermee bijna volledig worden uitgekeerd om ruim 280.000 woningen te isoleren. Opgeteld bij de 1e ronde van vorig jaar, hebben gemeenten nu voor meer dan 490.000 woningen een aanvraag gedaan om huishoudens te helpen aan een lagere energierekening en het verlagen van de CO2-uitstoot. Volgend jaar is een 3e ronde voorzien om gemeenten te ondersteunen in deze lokale aanpak van het Nationaal Isolatieprogramma, zodat in totaal 750.000 woningen tot en met 2030 kunnen worden verbeterd.

78 procent van het vloeroppervlak aan kantoorruimte voldeed op 1 juli 2024 aan de verplichting om minimaal energielabel C te hebben. Een jaar eerder was dit nog 72 procent. Zo’n 10 procent heeft nog een label D t/m G en 12 procent heeft nog geen label, blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De cijfers staan in een Kamerbrief die minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) vandaag naar de Kamer stuurde.

Door meer leegstaande gebouwen te transformeren kunnen er jaarlijks meer nieuwe woningen bijkomen. Nu zijn dat er nog circa 10.000. Via een versnellingsagenda willen de overheid, vastgoedsector en kennisinstellingen dit aantal verhogen. Dat meldt minister De Jonge van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in een brief aan de Tweede Kamer.

Bij de Voorjaarsnota 2024 is besloten over het ontwerp-meerjarenprogramma 2025 van het klimaatfonds. Het kabinet geeft zo’n € 900 miljoen van de nog gereserveerde middelen voor verduurzaming van de gebouwde omgeving vrij.

Het is belangrijk dat een bouwwerk geen gevaar oplevert voor gebruikers en omgeving. Daarom heeft de overheid in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voorschriften voor veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu vastgelegd. Hugo de Jonge, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), informeert vandaag de Kamer over de uitvoering van diverse moties en toezeggingen op het terrein van de bouwregelgeving. Het betreft achtereenvolgens de onderwerpen brandveiligheid, constructieve veiligheid MuWi-vloeren, gespoten purschuim en toegankelijk bouwen.

Per 1 januari treedt, in tegenstelling tot het eerdere voornemen, de mogelijkheid tot gemeentelijke maatwerkregels voor energie- en milieuprestatie bij nieuwbouw niet in werking. Dit betekent dat gemeenten geen hogere eisen aan deze onderdelen mogen stellen dan het Besluit bouwwerken Leefomgeving (Bbl) voorschrijft. Wanneer gemeenten uiteenlopende eisen stellen bij bouwprojecten komen industrialisatie en betaalbaarheid van de woningbouw in de knel. Dit is 1 van de 2 maatregelen om dit tegen te gaan. 

Met een industriële en gestandaardiseerde aanpak kunnen sneller en meer woningen worden verduurzaamd tegen lagere kosten. Dat vermindert het risico op energiearmoede. Samenwerkende partijen met een grootschalig renovatieprogramma en een gestandaardiseerde, industriële aanpak kunnen nu subsidie aanvragen. De subsidie is bedoeld voor grootschalige, langjarige renovatieprogramma’s met een hoog verduurzamingsniveau die woningeigenaren en aanbieders gezamenlijk opzetten en uitvoeren.

45 partijen tekenden vandaag het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB). Branche- en netwerkorganisaties in de bouw, waterschappen, provincies, gemeenten, grote opdrachtgevers in de bouw en ministeries willen de komende jaren de bouw schoner, gezonder en stiller maken. Het convenant met routekaart, ondertekend tijdens de Nationale Conferentie Duurzame Mobiliteit in Utrecht, geldt voor duizenden ondernemingen in Nederland. In de routekaart staat stap voor stap uitgelegd hoe en in welk tempo bouwmachines de komende jaren worden vervangen door minder vervuilende exemplaren om uiteindelijk over te gaan op schone of emissieloze varianten. Lichter materieel wordt eerder emissieloos dan zwaarder of specialistisch materieel.

Steeds meer mensen verduurzamen hun woning. Dat blijkt uit de voortgangsrapportage Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving (PVGO). Vorig jaar is onder meer het aardgasverbruik in woningen met zo’n 15 procent gedaald, zijn zo’n 100.000 warmtepompen geplaatst, verdubbelde het aantal subsidieaanvragen en kregen meer dan tweehonderdduizend woningen een beter energielabel. Om de verduurzaming nog verder te versnellen, en omdat iedereen moet kunnen meedoen, heeft het kabinet een aanvullend pakket van 900 miljoen euro samengesteld speciaal voor lagere en middeninkomens. Zo wordt een duurzaam huis voor iedereen betaalbaar en kan de energierekening voor iedereen omlaag. Tot en met 2030 wordt in totaal 13 miljard euro geïnvesteerd in verduurzamingsmaatregelen voor de hele gebouwde omgeving. Daar bovenop komt 1,5 miljard euro voor de verduurzaming van woningen in Groningen.